Category Archives: Θέματα μεταναστών, προσφύγων και αιτούντων άσυλο

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ( TRAFFICKING ) ΣΤΗ ΛΟΜΒΑΡΔΙΑ

      Η  Εκπαιδευτική συνάντηση του  Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Κοινωνική και Επαγγελματική Ένταξη των Αιτούντων Άσυλο και των Θυμάτων εκμετάλλευσης και εμπορίας ανθρώπων SaviaV,  το οποίο πραγματοποιήθηκε στο  Μιλάνο στις 12- 13 Ιουνίου 2012, είχε στόχο την παρουσίαση προγραμμάτων και μεθόδων αντιμετώπισης, του φαινομένου της  εκμετάλλευσης και εμπορίας ανθρώπων ( trafficking )  και των παρεχόμενων υπηρεσιών για την υποστήριξη  την κοινωνική και επαγγελματική ενσωμάτωση των θυμάτων trafficking στην ευρύτερη περιφέρεια  της Λομβαρδίας.

Δεδομένου ότι το φαινόμενο της  εκμετάλλευσης και εμπορίας ανθρώπων έχει αλλάξει σε σχέση με την παραδοσιακή μορφή μέσω της οποίας εκδηλωνόταν,  όσον αφορά την σεξουαλική εκμετάλλευση ανθρώπων  και αφορά πλέον  σημαντικό αριθμό ανθρώπων που είναι θύματα εργασιακής εκμετάλλευσης, η ανάγκη για πιο σύνθετα μοντέλα παρέμβασης ως προς την αποκατάσταση είναι εμφανής και αποτυπώθηκε στα προγράμματα που παρουσιάστηκαν και που ακολουθούν.

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΛΟΜΒΑΡΔΙΑΣ . ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ  ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣ.

Η αντιμετώπιση του φαινομένου της εκμετάλλευσης και εμπορίας ανθρώπων εντάσσεται σε ένα ευρύτερο νομικό πλαίσιο της περιφέρειας Λομβαρδίας ως προς την προώθηση μειονεκτούντων ατόμων στην απασχόληση.  Συγκεκριμένα:

  • Τον  Περιφερειακό Νόμο 22/2006 που προωθεί την προστασία της απασχόλησης ιδιαίτερα για τα ευπαθή άτομα και τα άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού.
  • Τον  Περιφερειακό Νόμο 13/2003 που προωθεί την πρόσβαση μειονεκτούντων και ατόμων με ειδικές ανάγκες στην εργασία.
  • Τον  Περιφερειακό Νόμο 8/2005 που προωθεί την επαγγελματική ενσωμάτωση παραβατικών ατόμων που κρατήθηκαν  λόγω ειδικών περιπτώσεων, όπως η εμπλοκή σε δραστηριότητες σαν θύματα trafficking.
  • Τον  Εθνικό Νόμο 68/99 σύμφωνα με τον οποίο οι εταιρείες υποχρεώνονται να απασχολούν ένα ελάχιστο ποσοστό κοινωνικά ευάλωτων ατόμων.

Στόχος είναι η βελτίωση της προσβασιμότητας στην αγορά εργασίας καθώς και η ενδυνάμωση της προστασίας και της σταθερότητας της απασχόλησης, με την αντίστοιχη μείωση των παραγόντων που ευνοούν τον αποκλεισμό.

Οι εν λόγω δυνατότητες επιδιώκονται μέσα από προγράμματα επαγγελματικής επανεκπαίδευσης  καθώς και επανένταξης στην απασχόληση. Δίνεται όμως έμφαση στην προσωποποίηση της επανεκπαίδευσης  ώστε να οδηγεί στην επαγγελματική επανένταξη και όχι να λειτουργεί σαν μια πρόσκαιρη διεκπεραιωτική  λύση.

Επιπρόσθετα δίνονται κίνητρα στις επιχειρήσεις,  με την επιδότηση εργοδοτών οι οποίοι απασχολούν άτομα που ανήκουν σε συγκεκριμένες ευάλωτες ομάδες και ηλικίες π.χ. ανώ των 45 ετών.

FONDAZIONE S. CARLO

 Ο Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός  FONDAZIONE S. CARLO, είναι ένας από τους φορείς που υλοποιούν προγράμματα για την επαγγελματική ενσωμάτωση γυναικών που έχουν πέσει θύματα trafficking.

Τα υλοποιούμενα προγράμματα  περιλαμβάνουν:

  • Μαθήματα επαγγελματικής κατάρτισης.
  • Παροχή ενημερωτικών υπηρεσιών ως προς τη διεκδίκηση απασχόλησης όπως κατευθύνσεις,  μέθοδοι αναζήτησης εργασίας, συμβουλευτική.
  • Οικονομική  υποστήριξη των εκπαιδευόμενων.

Η επαγγελματική κατάρτιση γίνεται στα αντικείμενα της εστίασης και της κομμωτικής.

Βασικές παράμετροι της εφαρμοζόμενης μεθοδολογίας είναι:

  • Η σύντομη διάρκεια των μαθημάτων που υλοποιούνται σε 170 – 190 ώρες, συμπεριλαμβανομένων εργαστηρίων, επισκέψεων σε επαγγελματικούς χώρους και απόκτηση  αρχικής επαφής με το αντικείμενο απασχόλησης.
  • Σταθερή διασύνδεση και συνεργασία με δίκτυο υπηρεσιών που παρέχουν υπηρεσίες υποστήριξης των εξυπηρετούμενων γυναικών.
  • Αξιοποίηση διαδραστικών μεθόδων εκπαίδευσης.
  • Εμπλοκή εταιριών στην εκπαιδευτική και πρακτική διαδικασία.
  • Κάλυψη των εξόδων παρακολούθησης. Στις εξυπηρετούμενες δίνεται η δυνατότητα για λήψη δανείου με στόχο την κάλυψη των οικονομικών τους αναγκών για την παρακολούθηση της εκπαίδευσης, του οποίου την αποπληρωμή μπορούν  να κάνουν με δόσεις αφού πρώτα βρουν κάποια δουλειά.

Οι επιδιωκόμενοι στόχοι είναι οι εξής:

  • Η ανάπτυξη της δυνατότητας διεκδίκησης  εργασιακής  σχέσης.
  • Η απόκτηση επαγγελματικής εξειδίκευσης που μπορεί να αξιοποιηθεί στην αγορά εργασίας.
  • Η επεξεργασία και επίλυση  διαφόρων προβλημάτων που αντιμετωπίζει το άτομο κατά τη διάρκεια της συμμετοχής στο πρόγραμμα.
  • Η επίτευξη της υλοποίησης ενός εξατομικευμένου εργασιακού  πλάνου.

Προβλήματα ως προς την παρακολούθηση της κατάρτισης και την εξέλιξή της αποτέλεσαν, το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και η έλλειψη  επαγγελματικής εμπειρίας, προσωπικά προβλήματα όπως χρήση ουσιών, εγκυμοσύνη κ.α., η σημαντική μεσολάβηση χρόνου από την απόκτηση κοινωνικής προστασίας μέχρι την απόκτηση προσωπικής αυτονόμησης καθώς και η τρέχουσα οικονομική κρίση, σε μια όλο και πιο απαιτητική αγορά εργασίας.

ΔΙΑ-ΠΕΡΙΦΕΡΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ¨ Donne in Volo ¨

Το Πρόγραμμα ¨ Donne in Volo ¨ υλοποιήθηκε στα πλαίσια ενός δικτύου συνεργασίας  8 Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων από τον Ιούλιο 2010 μέχρι τον Δεκέμβριο 2011.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ   ¨ Via vai. Dalla strada al integrazione ¨

 

Το Πρόγραμμα  ¨ Via vai. Dalla strada al integrazione ¨ υλοποιήθηκε στα πλαίσια ενός δικτύου συνεργασίας 5 Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων από τον Ιανουάριο 2009 μέχρι τον Δεκέμβριο 2011.

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

 

Στα πλαίσια της φιλοσοφίας των   προαναφερθέντων  προγραμμάτων,  δόθηκε έμφαση στην εξατομικευμένη παρέμβαση και αξιοποιήθηκε η τυχόν αποκτηθείσα επαγγελματική εμπειρία κατά τη διάρκεια παραμονής στην Ιταλία,  καθώς και αυτή που είχε ήδη το άτομο από τη χώρα καταγωγής του.

Η παρέμβαση ως προς την υποστήριξη των θυμάτων trafficking υλοποιείται μέσα από τα εξής στάδια:

  • Προσέγγιση ατόμων που είναι θύματα trafficking, στα πλαίσια της λειτουργίας κινητών μονάδων που δραστηριοποιούνται στο δρόμο. Πληροφόρηση των ατόμων για τη δυνατότητα πρόσβασής τους σε προγράμματα παροχής αντίστοιχων υπηρεσιών και προσανατολισμός τους ως προς αυτές.
  • Παροχή δυνατότητας για φιλοξενία σε σχετικές δομές,  ειδικά σχεδιασμένες για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών .

Η εν λόγω φιλοξενία, ξεκινάει με τη φιλοξενία έκτακτης ανάγκης διάρκειας μέχρι 30 ημέρες, ακολουθεί η φάση της πρώτης  υποδοχής σε κοινοτικές δομές,  με διάρκεια μέχρι 8 μήνες και ολοκληρώνεται με τη φάση δεύτερης υποδοχής, με τη διαμονή σε κοινά ημιαυτόνομα  διαμερίσματα που διαρκεί μέχρι 1 χρόνο.

Κατά τη διάρκεια των προαναφερόμενων περιόδων φιλοξενίας, παρέχεται ψυχολογική υποστήριξη, συμβουλευτική, νομική υποστήριξη καθώς και οικονομική υποστήριξη με τη μορφή μικρών δανείων για την κάλυψη των βασικών ατομικών αναγκών.

Επίσης υλοποιούνται οι απαραίτητες ενέργειες ως προς την   επίτευξη της επαν – ένταξης των εξυπηρετούμενων στην αγορά εργασίας , μέσα από τις ακόλουθες φάσεις:

Η πρώτη φάση περιλαμβάνει την παροχή κάποιας επαγγελματικής πιστοποίησης όταν υπάρχει επαγγελματική εμπειρία, ή /και την επαγγελματική κατάρτιση.

Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει την ενεργό αναζήτηση εργασίας, αξιοποιώντας μεθόδους όπως η κατάρτιση βιογραφικού σημειώματος, η αναζήτηση πηγών εύρεσης εργασίας, η προσέγγιση εργοδοτών και η προετοιμασία για την συνέντευξη.

Η τρίτη φάση  που αφορά το μετά την εύρεση εργασίας. Περιλαμβάνει την ενημέρωση σε σχέση με τις εργασιακές συμβάσεις, την μισθοδοσία, τις εργασιακές σχέσεις και τη διαχείριση του εισοδήματος.

Οι παρεχόμενες υπηρεσίες  περιλαμβάνουν επίσης:

  • Παροχή πληροφόρησης και προσανατολισμού, ως προς προγράμματα κοινωνικής ενσωμάτωσης και την απόκτηση καθεστώτος νόμιμης διαμονής .
  • Δημιουργία επιπλέον προγραμμάτων κοινωνικής προστασίας.
  • Σχεδιασμός περεταίρω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, καθώς και προγραμμάτων κοινωνικής και επαγγελματικής ενσωμάτωσης.
  • Συλλογή πληροφόρησης και γνώσης σε σχέση με το trafficking  (πορνεία , εργασιακή εκμετάλλευση ), με στόχο την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου, της εξάπλωσής του και κατά προέκταση της αντιμετώπισής του.
  • Ευαισθητοποίηση της κοινότητας ως προς το trafficking,  μέσα από την υλοποίηση δράσεων στην ευρύτερη κοινότητα.
  • Ενέργειες ενδυνάμωσης της συνεργασίας ανάμεσα στους εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο τη διεύρυνση του δικτύου συνεργασίας.

Σε σχέση με τα προαναφερθέντα  προγράμματα και δομές, είχαμε τη δυνατότητα να αποκτήσουμε και άμεση εμπειρία, επισκεπτόμενοι το σχετικό τμήμα της Κεντρικής Υπηρεσίας Διοίκησης  της Περιφέρειας Λομβαρδίας, καθώς και μία από τις δομές της Κάριτας , που αποτελεί ένα από τους συνεργαζόμενους φορείς στο πρόγραμμα  ¨ Via vai. Dalla strada al integrazione ¨.

ΜΙΛΑΝΟ , ΙΤΑΛΙΑ

12-13 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012

Μ. ΚΑΝΑΚΗΣ

ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΔΟΥΒΛΙΝΟΥ ΙΙ

Η Συνθήκη του Δουβλίνου, σύμφωνα με την οποία καθορίζεται το Κράτος που είναι υπεύθυνο για την εξέταση του αιτήματος ασύλου και τον καθορισμό της έκβασης του εν λόγω αιτήματος, υπογράφηκε τον Ιούνιο του 1990 από τα 12 τότε Κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σκοποί της  Συνθήκης ήταν οι εξής:

  • Ο έγκαιρος καθορισμός του Κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εκάστοτε αίτηση ασύλου.
  • Η αποτροπή πολλαπλών  αιτήσεων για άσυλο,  καθώς και την λήψη ασύλου από το ίδιο άτομο ταυτόχρονα, το φαινόμενο του  λεγόμενου asylum shopping.
  • Η δίκαιη  και σύντομη εξέταση των αιτημάτων ασύλου.

Για αυτούς τους λόγους έτυχε ιδιαίτερα θετικής αποδοχής .

Σύμφωνα με τη Συνθήκη ο αιτών άσυλο θα πρέπει να υποβάλει το αίτημα του στην πρώτη Ευρωπαϊκή  χώρα άφιξής του η οποία αποτελεί και σημείο εισόδου στην Ευρωπαϊκή  Ένωση ή με βάση το πρώτο επίσημο αίτημά του που συνεπάγεται και τη λήψη των δακτυλικών του αποτυπωμάτων. 

Αυτό στην πρακτική της εφαρμογή σημαίνει πως αν ο αιτών άσυλο βρεθεί για παράδειγμα στην Ολλανδία , δεν μπορεί να υποβάλει εκεί το σχετικό αίτημα, αν βρεθεί ότι έχουν ληφθεί τα δακτυλικά του αποτυπώματα στην Ελλάδα για τον ίδιο λόγο ή αν ήταν η πρώτη χώρα εισόδου του στην Ε.Ε.

Σ ε αυτή την περίπτωση σύμφωνα με τη Συνθήκη, θα πρέπει να επιστραφεί στην Ελλάδα ώστε να εξεταστεί εκεί το αίτημά του.

Ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ υποχρεώνει κάθε αλλοδαπό που εισέρχεται παράνομα στην Ε.Ε. να παραμένει στο πρώτο κράτος εισόδου.

Έτσι, όλες οι άλλες χώρες της Ε.Ε., μόλις οι συλληφθέντες αλλοδαποί δηλώσουν ότι μπήκαν παράνομα μέσω της Ελλάδας, στέλνουν ένα απλό γραπτό αίτημα στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, απαιτώντας την επιστροφή του στη χώρα μας.

Όμως οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους και σκιαγραφούν την υφιστάμενη κατάσταση και τα συνεπαγόμενα  προβλήματα.

 Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, το 2009 τα αιτήματα επιστροφής αλλοδαπών στην Ελλάδα από άλλες χώρες έφτασαν τα 10.083 και ήταν διπλάσια σε σχέση με το 2008 (5.169 αιτήματα).

Πάνω από 80 αιτήματα για αναγκαστική επιστροφή αλλοδαπών από άλλα κράτη-μέλη της Ε.Ε. στη χώρα μας δέχονται σχεδόν καθημερινά οι αρμόδιες Υπηρεσίες.

Σύμφωνα με στοιχεία της  FRONTEX, της ευρωπαϊκής υπηρεσίας φύλαξης των εξωτερικών συνόρων, το 88% των αλλοδαπών στην Ε.Ε. εισέρχεται παράνομα μέσω της Ελλάδας. Το 2008 είχαν συλληφθεί κατά την είσοδό τους 146.337 αλλοδαποί, ενώ το 2009 ο αριθμός έπεσε στις 126.145. Το πρώτο εξάμηνο του 2010 οι συλλήψεις κυμαίνονται στα περσινά επίπεδα.

Από το 2008 έως σήμερα πάνω από 350.000 αλλοδαποί συνελήφθησαν και κρατήθηκαν κάτω από υποτυπώδεις συνθήκες. Οι περισσότεροι από αυτούς δεν κατάφεραν ακόμα και αν το ήθελαν να υποβάλουν αίτηση χορήγησης ασύλου. Τα αιτήματα επιστροφής αλλοδαπών υποβάλλονται κατά χιλιάδες και η Ελλάδα στιγματίζεται διαρκώς ως το «μαύρο πρόβατο» του διεθνούς δικαίου.

Η επιδίωξη της Ε.Ε. στα πλαίσια του ανθρωπιστικού δικαίου, για ένα ενιαίο και εναρμονισμένο μηχανισμό εφαρμογής της διαδικασίας ασύλου δεν είναι πρακτικά δυνατόν να υλοποιηθεί υπό αυτά τα δεδομένα.

Αν και η Ελληνική Κυβέρνηση αναγνωρίζει τα κενά και τις ελλείψεις όσον αφορά τη δομή, τις παρεχόμενες υπηρεσίες  και τη διαδικασία ασύλου, και εκκρεμούν αλλαγές στο σχετικό νομοθετικό πλαίσιο, μια ρεαλιστική θεώρηση της κατάστασης δείχνει πως οι καλές προθέσεις από μόνες τους δεν αρκούν όταν μιλάμε για τέτοια μεγέθη.

Η πρόσφατη καταδίκη της Ελλάδας στο Ευρωδικαστήριο του Στρασβούργου για προσβολή βασικών δικαιωμάτων των προσφύγων αποτελεί μόνο την κορυφή του προβλήματος.

Τα Κράτη Μέλη της Ε.Ε., Ανθρωπιστικοί Οργανισμοί και Μ.Κ.Ο. , καταλήγουν πλέον στο συμπέρασμα ότι η εφαρμογή του Δουβλίνο ΙΙ, στην πράξη παράγει περισσότερα προβλήματα από αυτά που επιδιώχθηκε να λύσει.

Οι εναλλακτικές εφικτές κατευθύνσεις λοιπόν που μπορούν να υιοθετηθούν για την ουσιαστική αντιμετώπιση της κατάστασης αφορούν :

  • Την οικονομική ενίσχυση της Ελλάδας από την Ε.Ε. , αναλογικά με τον πραγματικό  αριθμό των αιτούντων άσυλο που δέχεται, για τη δημιουργία και στελέχωση σχετικών δομών.
  • Την κατανομή των μεταναστευτικών πληθυσμών στις χώρες της Ε.Ε., σύμφωνα με τις δυνατότητες υποδοχής/φιλοξενίας ανά χώρα.

Αναμφίβολα  πλέον, είναι ξεκάθαρη και αναγνωρίζεται η αναγκαιότητα για την αναθεώρηση του κανονισμού του Δουβλίνου τόσο για τη διασφάλιση του Ανθρωπιστικού Δικαίου στα πλαίσια της Ε.Ε., όσο και ως προς το όφελος των αιτούντων άσυλο που δικαιούνται  ένα ελάχιστο επίπεδο αξιοπρεπούς αντιμετώπισης.